Wybór właściwego formatu pliku może zadecydować o jakości finalnego wydruku, a także o płynności procesu produkcyjnego w drukarni. Niezależnie od tego, czy przygotowujesz wizytówki, ulotki, plakaty czy materiały wielkoformatowe, odpowiedni format gwarantuje ostrość grafik, wierność kolorów oraz minimalizuje ryzyko błędów przy produkcji. Poniżej omówione zostały najpopularniejsze formaty plików oraz zasady ich stosowania przy różnych rodzajach zleceń.

Formaty wektorowe – doskonałe dla grafiki i tekstu

Pliki wektorowe składają się z krzywych, linii i figur matematycznych, co czyni je niezależnymi od rozdzielczości. Dzięki temu można je skalować do dowolnego rozmiaru bez utraty jakości. W praktyce stosuje się je przede wszystkim tam, gdzie występuje duża ilość tekstu, logo czy grafiki wymagającej ostrych krawędzi.

EPS (Encapsulated PostScript)

• Standard w branży poligraficznej.
• Wspiera pełną gamę kolorów CMYK oraz RGB i spot.
• Możliwość osadzania czcionek i prostych bitmap.
• Pełna edytowalność w programach takich jak Adobe Illustrator czy CorelDRAW.

SVG (Scalable Vector Graphics)

• Format oparty na XML, świetny do zastosowań web-to-print.
• Obsługuje przezroczystość, warstwy oraz animacje wektorowe.
• Kompaktowy rozmiar pliku dzięki natywnej kompresji.
• Możliwość konwersji do EPS lub PDF przed drukiem.

Formaty rastrowe – niezbędne dla fotografii i skanów

Grafika rastrowa składa się z matrycy pikseli, co wymaga odpowiedniej rozdzielczości dla uzyskania ostrego obrazu. Zbyt niska rozdzielczość przy druku prowadzi do efektu “pikselizacji”. Zazwyczaj zaleca się minimum 300 dpi (dots per inch) dla materiałów offsetowych i 150–200 dpi dla druku wielkoformatowego.

TIFF (Tagged Image File Format)

• Uniwersalny format bezstratny, idealny do wymiany fotografii.
• Obsługuje kolory CMYK, RGB i LAB.
• Możliwość zapisu wielowarstwowego i kanałów alfa.
• Często wykorzystywany przy skanach archiwalnych.

PNG (Portable Network Graphics)

• Format z kompresją bezstratną, powszechnie stosowany dla elementów grafiki webowej.
• Obsługuje przezroczystość, ale nie jest rekomendowany do profesjonalnego druku offsetowego.
• Dobry wybór dla zaproszeń i projektów z niewielką liczbą kolorów płaskich.

JPEG (Joint Photographic Experts Group)

• Kompresja stratna, umożliwia znaczną redukcję wielkości pliku.
• Nie zaleca się kompresji powyżej średniej jakości, by uniknąć artefaktów.
• Doskonale nadaje się do publikacji cyfrowych i małych wydruków.

Dokumenty wielostronicowe i wymiana plików

Przy tworzeniu broszur, katalogów oraz czasopism kluczowa jest spójność układu i kolorystyki. Do tego celu najlepiej nadaje się format PDF oraz niektóre opcje pakowania plików z programów DTP.

PDF/X

• Specjalny wariant PDF zoptymalizowany pod kątem druku.
• Zawiera osadzone czcionki, grafikę w CMYK i przestrzegane są zasady bezpieczeństwa kolorystycznego.
• Brak elementów interaktywnych, co minimalizuje ryzyko błędów podczas eksportu.
• Powszechnie akceptowany przez drukarnie na całym świecie.

Pakiet DTP w formacie “zwiąż”

Programy takie jak InDesign czy QuarkXPress oferują funkcję eksportu pakietu, w którym znajdują się:

• Plik roboczy w natywnym formacie.
• Wszystkie użyte grafiki (TIFF, EPS).
• Osadzone czcionki lub ich podzbiory.
• Dokumentacja i raporty preflight.

Praktyczne wskazówki przed wysłaniem pliku

Przestrzeganie poniższych zasad ułatwia pracę drukarni i zwiększa szansę na bezproblemowe zrealizowanie zamówienia:

• Sprawdź spady (minimum 3 mm) i marginesy bezpieczeństwa.
• Upewnij się, że kolorystyka jest poprawnie skonwertowana do CMYK.
• Unikaj przezroczystości i efektów specjalnych w formatach, które ich nie wspierają.
• Osadź czcionki lub wypisz je razem z plikiem.
• Wykonaj preflight (kontrolę przeddrukową) i usuń nieużywane elementy.

Podsumowanie jakości druku

Ostateczny efekt wizualny materiałów drukowanych wynika z kilku kluczowych czynników: odpowiedniego formatu pliku, właściwej rozdzielczości, poprawnej konfiguracji kolorystycznej oraz dokładnego przestrzegania specyfikacji druku. Zrozumienie zalet i ograniczeń poszczególnych formatów plików pozwala optymalizować proces produkcji, unikać kosztownych poprawek i cieszyć się doskonałym rezultatem.