Przygotowanie profesjonalnej grafiki wektorowej wymaga zwrócenia uwagi na kilka kluczowych aspektów, które gwarantują, że finalny wydruk będzie zgodny z oczekiwaniami. Poniższy przewodnik poprowadzi krok po kroku przez proces tworzenia i weryfikacji plików dedykowanych dla branży druku, uwzględniając najważniejsze zasady i rekomendowane ustawienia.

Formaty plików wektorowych

Wybór odpowiedniego formatu jest pierwszym krokiem do bezproblemowego przekazania projektu do drukarni. Pliki wektorowe różnią się strukturą, możliwościami edycji oraz kompatybilnością z systemami prepress.

Popularne rozszerzenia

• AI – format natywny Adobe Illustrator, preferowany dla projektów wymagających wielokrotnych korekt.
• EPS – starszy standard, zapewnia szeroką kompatybilność, choć nie obsługuje zaawansowanych efektów.
• PDF – uniwersalny, zachowuje strukturę wektorową i przeróżne tryby kolorystyczne.
• SVG – świetny do publikacji w sieci, ale mniej wykorzystywany w klasycznym druku offsetowym.

Zalety i wady poszczególnych formatów

• AI: pełna edycja, dynamiczne warstwy, ale wymaga oprogramowania Adobe.
• EPS: duża kompatybilność, jednak ograniczone wsparcie przez nowoczesne silniki PDF.
• PDF: idealny do zabezpieczenia wersji finalnej, dobry dla maszyn drukujących.
• SVG: lekki i otwarty, raczej do materiałów online.

Ustawienia projektu przed eksportem

Odpowiednie przygotowanie pliku to nie tylko wybranie formatu, ale także ustawienie parametrów wpływających na jakość wydruku.

Spady i bezpieczna strefa

Spady (bleed) to obszar roboczy przekraczający krawędź projektu, który zapobiegnie powstawaniu białych linii po obróbce introligatorskiej. Zazwyczaj zaleca się dodanie 3–5 mm spadu wokół projektu. Dodatkowo warto zachować wewnętrzną bezpieczną strefę (margines), by istotne elementy nie zostały obcięte podczas cięcia.

Rozdzielczość grafiki osadzonej

Mimo że grafiki wektorowe składają się z węzłów, często osadza się w nich bitmapy (fotografie, tekstury). Ich minimalna zalecana rozdzielczość to 300 DPI przy rzeczywistym rozmiarze druku. Pliki o niższej rozdzielczości mogą prezentować piksele i nieostrość.

Modele kolorystyczne

Projektując z myślą o druku offsetowym, należy pracować w trybie modele CMYK. Kolory RGB są zoptymalizowane pod ekrany i po konwersji mogą się zmienić. Warto podczas projektowania skorzystać z palet barw opracowanych przez drukarnie, uwzględniających specyfikę farb offsetowych. Dla druku cyfrowego lub wielkoformatowego można także stosować dodatkowe kanały Pantone.

Praca na czcionkach i krzywych

Czcionki stanowią szczególne wyzwanie w druku wektorowym. Niewłaściwie osadzone fonty potrafią zmienić wygląd projektu lub uniemożliwić jego otwarcie na innym komputerze.

Konwersja do krzywych

Zaleca się przekształcenie tekstu na krzywe (outline fonts). Dzięki temu litery zachowują kształt niezależnie od dostępności czcionek w drukarni. Przed konwersją warto jednak ostatecznie zaakceptować tekst, ponieważ późniejsze poprawki stają się bardziej kłopotliwe.

Sprawdzanie kerningu i kerning automatyczny

Odpowiednia interlinia, kerning i justowanie tekstu wpływają na czytelność małych bloków tekstu. Użycie kerningu automatycznego lub manualnego pozwala uniknąć zbyt bliskiego lub zbyt dużego dystansu między literami, co jest istotne zwłaszcza w drobnych stopkach i opisach.

Kontrola jakości i preflight

Przed przekazaniem pliku do drukarni konieczna jest szczegółowa analiza oraz testowa weryfikacja ustawień projektowych.

Preflight w programie DTP

Większość zaawansowanych programów do składu i grafiki oferuje moduł kontrola jakości (preflight), który wykrywa błędy takie jak brakujące obrazy, fonty czy niezgodność kolorów. Dobrze skonfigurowany profil preflight automatycznie wskaże obszary wymagające poprawek.

Podgląd separacji kolorów

W trybie separacji kolorów można zobaczyć, jak plik rozkłada się na poszczególne kanały CMYK. Umożliwia to wykrycie zbyt intensywnych nakładających się kryć lub niezamierzonych nakładek farb.

Test druku próbnego

Realny test druku w niewielkiej partii pozwala ocenić finalny efekt przed pełnym nakładem. Dzięki niemu można skorygować kontrast, nasycenie kolorów czy grubość linii detali, zanim zamówienie trafi na maszyny produkcyjne.

Ekspresowy eksport i przekazanie pliku

Po zakończeniu wszystkich korekt i testów pozostaje tylko eksport do ostatecznego pliku i przesłanie go do drukarni.

Ustawienia eksportu PDF

• Profile PDF/X-1a lub PDF/X-4 dla druku offsetowego.
• Oznaczenie spadów i bezpiecznej strefy.
• Osadzenie wszystkich czcionek lub przekonwertowanie ich na krzywe.
• Sprawdzenie, czy nie ma przezroczystości wymagającej spłaszczania obiektów.

Dostarczanie pliku

Gotowy plik można wysłać drogą elektroniczną (FTP, chmura, e-mail) lub przekazać osobiście na nośniku optycznym czy pendrive’ie. Drukarnię należy poinformować o wszystkich istotnych parametrach projektu, np. specyficznych odcieniach Pantone czy nietypowych materiałach podłoża, na którym nastąpi aplikacja grafiki.