Maszyny hybrydowe do druku etykiet stały się jednym z najważniejszych narzędzi nowoczesnych drukarni opakowaniowych. Łączą w sobie elastyczność technologii cyfrowej z wydajnością i funkcjonalnością rozwiązań analogowych. Właśnie w tym obszarze wyróżnia się Bobst MASTER DM5 – modułowa linia do produkcji etykiet, oparta na hybrydowym systemie UV/flexo/inkjet, zaprojektowana z myślą o wysokiej jakości, krótkich i średnich seriach, a także maksymalnej automatyzacji procesów. To urządzenie adresuje wymagania rynku FMCG, farmacji, kosmetyki i logistyki, gdzie etykieta staje się nie tylko nośnikiem informacji, ale także elementem budującym wizerunek marki i wspierającym sprzedaż.

Konstrukcja i technologia Bobst MASTER DM5

Bobst MASTER DM5 to linia produkcyjna zaprojektowana jako w pełni zintegrowany system hybrydowego druku etykiet. Oznacza to, że na jednej maszynie można realizować cały proces wytwarzania etykiety: od poddruku tła i kolorów spotowych w technologii fleksograficznej, przez personalizację cyfrową UV inkjet, aż po wykończenie i sztancowanie. Kluczową cechą tej konstrukcji jest modułowość – użytkownik może konfigurować maszynę dla własnych potrzeb, dodając lub modyfikując sekcje w miarę rozwoju firmy.

Trzon systemu stanowi cyfrowa sekcja inkjet UV, wykorzystująca głowice o wysokiej rozdzielczości. Umożliwia ona druk w palecie CMYK, często rozszerzonej o dodatkowe kolory, takie jak O (pomarańcz) i G (zielony), co poszerza gamut barwny i ułatwia odwzorowanie bardziej wymagających projektów graficznych. W praktyce pozwala to zbliżyć się do standardu Pantone dla wielu kolorów specjalnych bez konieczności mieszania farb spotowych. Jednocześnie operator ma do dyspozycji klasyczne zespoły fleksograficzne, wykorzystywane do druku bieli kryjącej, lakierów, brandowych kolorów firmowych czy poddruku tła.

Ważnym elementem konstrukcyjnym MASTER DM5 jest pełna integracja sekcji druku, lakierowania i sztancowania w jednej linii technologicznej. Producent wyposażył maszynę w system automatycznego rejestru, który kontroluje położenie nadruku w stosunku do wcześniej naniesionych elementów. Dzięki temu możliwe jest utrzymywanie stabilnej paseryzacji nawet przy zmianach prędkości, przyspieszaniu lub hamowaniu linii. Rejestr cyfrowy i analogowy kontrolowany jest z jednego panelu operatorskiego, co minimalizuje liczbę punktów potencjalnych błędów ludzkich.

Głowice inkjet UV są przystosowane do pracy z szybkoschnącymi farbami, utwardzanymi za pomocą lamp UV LED. Takie rozwiązanie ma kilka korzystnych konsekwencji: redukcję zużycia energii, mniejsze nagrzewanie podłoża, większą żywotność lamp i lepszą stabilność procesu druku na materiałach wrażliwych na temperaturę. Jednocześnie zastosowanie technologii UV zwiększa odporność mechaniczno-chemiczną nadruku – kluczową w wielu zastosowaniach etykietowych, zwłaszcza w branży chemii gospodarczej, kosmetycznej czy motoryzacyjnej.

Konstrukcja MASTER DM5 przewiduje możliwość rozbudowy o dodatkowe funkcje, takie jak laminowanie, cold foil, druk od strony kleju, druk odwrotny czy różne typy cięcia wzdłużnego (slitting). Modułowa budowa pozwala klientowi zacząć od konfiguracji podstawowej, a następnie rozwijać park maszynowy wraz z rosnącymi wymaganiami klientów i pojawieniem się nowych zleceń.

Obszary zastosowań i typowe środowisko pracy

Bobst MASTER DM5 jest maszyną projektowaną przede wszystkim z myślą o produkcji samoprzylepnych etykiet na rolce. To segment rynku, w którym wymagana jest jednocześnie wysoka estetyka, współpraca z wieloma rodzajami podłoży oraz obsługa krótszych, zróżnicowanych serii. Typowymi użytkownikami tej linii są średnie i duże drukarnie etykietowe, które obsługują klientów z wielu branż jednocześnie, często w modelu just-in-time.

Do głównych zastosowań MASTER DM5 można zaliczyć:

• etykiety na produkty spożywcze – słoiki, puszki, butelki PET, opakowania foliowe, multipaki kartonowe,
• etykiety na kosmetyki – butelki HDPE, PET, tuby, opakowania z tworzyw sztucznych,
• etykiety farmaceutyczne – zarówno na leki OTC, jak i Rx, gdzie szczególnie istotna jest czytelność i trwałość nadruku,
• etykiety logistyczne oraz przemysłowe – np. etykiety olejów silnikowych, środków chemii technicznej, lakierów,
• etykiety promocyjne i personalizowane – kampanie marketingowe z unikalnym kodem, indywidualizacją projektu, elementami zmiennymi.

W praktyce MASTER DM5 spotyka się w zakładach produkcyjnych zorganizowanych jako pełnoprawne drukarnie etykietowe, często posiadające kilka linii technologicznych: klasyczne flexo, cyfrowe maszyny tonerowe lub inkjet oraz maszyny hybrydowe. Bobst pozycjonuje ten model jako rozwiązanie dla firm, które pragną połączyć krótkie i średnie nakłady w jednym, ciągłym procesie, unikając konieczności przenoszenia zleceń pomiędzy kilkoma urządzeniami.

Środowisko pracy MASTER DM5 wymaga pomieszczeń klimatyzowanych, ze stabilną temperaturą i wilgotnością – ma to duże znaczenie dla stabilności podłoży i pracy głowic inkjet. Typowe jest także zastosowanie zintegrowanych systemów kontroli jakości w czasie rzeczywistym, takich jak kamery inspekcyjne, kontrolujące nadruk pod kątem defektów (brakujące dysze, zabrudzenia, przesunięcia rejestru, błędy w tekście). Te systemy ułatwiają utrzymanie powtarzalności w ramach całej serii, nawet jeżeli obejmuje ona bardzo różnorodne projekty.

Maszyny te pracują głównie w systemie trzyzmianowym w zakładach, które realizują duże wolumeny zleceń w krótkim czasie. Hybrydowy charakter linii pozwala użytkownikom planować produkcję tak, aby maksymalnie wykorzystać cyfrową sekcję inkjet do zleceń wielowersyjnych, a moduły flexo – do elementów powtarzalnych, wymagających wysokiej wydajności i niskiego kosztu jednostkowego przy większych nakładach.

Zalety hybrydowego druku UV/inkjet na MASTER DM5

Hybrydowa koncepcja Bobst MASTER DM5 łączy liczne korzyści, które sprawiają, że tego typu maszyna staje się centralnym ogniwem w parku maszynowym nowoczesnej drukarni etykietowej. Najważniejsze z nich to elastyczność, szybkość reakcji na potrzeby rynku, a także redukcja kosztów pośrednich związanych z przygotowaniem produkcji.

Jedną z kluczowych zalet MASTER DM5 jest możliwość szybkiego przechodzenia między różnymi zleceniami. Dzięki cyfrowej sekcji inkjet nie ma konieczności wykonywania form drukowych dla każdej wersji grafiki. W praktyce oznacza to, że w obrębie jednej większej serii możemy wprowadzić wiele wariantów językowych, serii limitowanych, wersji regionalnych czy personalizowanych. Koszt inicjalny zlecenia spada, a czas przygotowania skraca się do minimum, co jest nieosiągalne dla wyłącznie fleksograficznych maszyn.

Warto podkreślić, że integracja flexo i inkjetu umożliwia optymalne wykorzystanie zalet każdego z procesów. Kolory brandowe, wymagające idealnej powtarzalności w czasie i wysokiej odporności, drukowane są fleksograficznie, natomiast zdjęcia, gradienty, dane zmienne i elementy personalizowane – cyfrowo. Dzięki temu można w jednym przebiegu realizować bardzo złożone projekty, które dawniej wymagałyby kilku oddzielnych procesów.

Dużą korzyścią jest także możliwość zastosowania **bieli kryjącej** drukowanej fleksograficznie, a następnie precyzyjnego nałożenia na nią grafiki cyfrowej. Jest to szczególnie cenione przy produkcji etykiet na transparentnych foliach, stosowanych na szklanych i plastikowych butelkach. Uzyskuje się w ten sposób efekt zbliżony do nadruku bezpośredniego na szkle, przy jednoczesnym zachowaniu elastyczności typowej dla etykiet samoprzylepnych.

MASTER DM5 wykorzystuje system UV LED, który zapewnia natychmiastowe utrwalanie nadruku. Umożliwia to szybkie przejście na kolejne procesy wykańczające, bez konieczności oczekiwania na wyschnięcie farb. Z punktu widzenia produkcji oznacza to skrócenie całkowitego czasu realizacji zlecenia – od pliku graficznego do gotowego produktu. UV LED wiąże się też z mniejszym zużyciem energii w porównaniu z klasycznymi lampami rtęciowymi, co obniża koszty eksploatacji.

Operatorzy doceniają również możliwość pełnej kontroli nad zleceniem z poziomu oprogramowania sterującego. Wiele czynności konfiguracyjnych odbywa się automatycznie: ustawianie napięcia wstęgi, rejestru, korekcji kolorystycznej, a nawet kompensacji pozycjonowania względem wcześniejszych nadruków. Automatyzacja ogranicza czas potrzebny na ustawienie maszyny i zmniejsza wymogi kompetencyjne co do obsługi – doświadczenie operatora wciąż jest ważne, ale wiele rutynowych działań przejmują algorytmy i systemy wizyjne.

Nie można pominąć aspektu redukcji odpadów. W maszynach hybrydowych, dzięki połączeniu flexo i inkjet, faza narządu bywa krótsza niż w klasycznym druku analogowym, a tym samym mniej materiału jest tracone w procesie ustawień. W dobie rosnących cen surowców i presji ekologicznej ma to ogromne znaczenie zarówno ekonomiczne, jak i wizerunkowe. Drukarnie, które wykorzystują MASTER DM5, mogą komunikować swoim klientom szereg działań proekologicznych: mniejszą ilość makulatury, efektywniejsze zużycie farb i energii, możliwość produkcji na cieńszych podłożach.

Wyzwania, ograniczenia i potencjalne wady

Mimo wielu zalet, Bobst MASTER DM5 – jak każda zaawansowana linia technologiczna – wiąże się również z określonymi wyzwaniami i ograniczeniami. Najbardziej oczywistym jest stosunkowo wysoki próg inwestycyjny. Zakup maszyny hybrydowej tej klasy to wydatek, na który mogą pozwolić sobie głównie średnie i duże drukarnie. Dodatkowo należy doliczyć koszt infrastruktury towarzyszącej, takiej jak systemy zasilania, klimatyzacja, magazynowanie podłoży i materiałów eksploatacyjnych.

Innym aspektem jest konieczność odpowiedniego przygotowania organizacji do pracy w modelu hybrydowym. Sama technologia druku cyfrowego różni się od klasycznego flexo pod względem ustawień kolorystycznych, zarządzania plikami i workflow prepress. Pracownicy muszą być przeszkoleni w zakresie obsługi oprogramowania RIP, zarządzania profilami ICC, korekcji barwnej, a także optymalnego przygotowania grafiki do druku mieszanym trybem. Proces wdrożenia, choć wspierany przez producenta, wymaga czasu i zaangażowania całej załogi.

Istotne są też kwestie eksploatacji głowic inkjet UV. Są to elementy bardzo precyzyjne, podatne na zabrudzenia i uszkodzenia przy niewłaściwej obsłudze. Konieczne jest codzienne przestrzeganie procedur konserwacyjnych, stosowanie zalecanych płynów czyszczących oraz monitorowanie jakości wydruków pod kątem zanikających dysz. Zaniedbania w tym obszarze mogą prowadzić do kosztownych przestojów oraz pogorszenia jakości druku.

W zakresie doboru podłoży istnieją pewne granice wynikające z natury technologii UV inkjet. Mimo że MASTER DM5 radzi sobie bardzo dobrze z szeroką gamą materiałów – od papierów samoprzylepnych po folie PP, PE czy PET – nie każde specjalistyczne podłoże zachowuje się idealnie. W niektórych przypadkach wymagane jest stosowanie primerów, aby zapewnić odpowiednią adhezję farby lub uzyskać pożądaną gładkość. To z kolei wydłuża proces przygotowania materiału i zwiększa jego koszt jednostkowy.

Warto również zwrócić uwagę, że hybrydowy system do druku etykiet nie zawsze będzie najbardziej ekonomicznym rozwiązaniem przy bardzo dużych, powtarzalnych nakładach jednowariantowych. W takich przypadkach nadal dominować będą klasyczne linie fleksograficzne o bardzo wysokiej prędkości, zoptymalizowane pod jeden rodzaj produktu. MASTER DM5 błyszczy przede wszystkim tam, gdzie różnorodność zleceń jest duża, a czasy reakcji rynku – krótkie.

Ograniczeniem może być także konieczność przestrzegania specyficznych wymogów regulacyjnych, zwłaszcza w obszarze etykiet na żywność i farmaceutyki. Choć farby UV przeznaczone do druku etykiet są projektowane tak, aby spełniać normy bezpieczeństwa, drukarnie muszą zachować szczególną ostrożność przy projektach, w których nadruk ma kontakt z żywnością lub jest stosowany w wymagającym środowisku. Wymaga to ścisłej współpracy z dostawcami farb oraz bieżącego śledzenia zmian w przepisach.

Automatyzacja, workflow i integracja z systemami zarządzania

Kluczową cechą MASTER DM5 jest możliwość integracji z systemami zarządzania produkcją w drukarni (MIS/ERP) oraz rozbudowanymi workflow prepress. Urządzenie zostało pomyślane jako element większego ekosystemu, w którym dane o zleceniu – format, nakład, liczba wersji, podłoże, kolejność prac – przepływają automatycznie od działu sprzedaży, przez planowanie, po halę produkcyjną.

Systemy workflow, z którymi współpracuje MASTER DM5, pozwalają na zautomatyzowane przetwarzanie plików: preflight, impozycja, generowanie wersji językowych, wstawianie zmiennych danych (np. kody kreskowe, QR, numery seryjne), a następnie bezpośrednie przekazanie plików do maszyny. Operator wybiera zlecenie z listy i uruchamia produkcję, unikając ręcznego przenoszenia plików na pamięci przenośne czy lokalne dyski.

Automatyzacja obejmuje również kontrolę materiałową: system może powiązać konkretne zlecenie z przypisaną partią podłoża, numerem farby, a nawet parametrami maszyny z poprzedniego druku tej samej etykiety. Ułatwia to utrzymanie powtarzalności zleceń w czasie oraz spełnianie wymogów audytów jakościowych (np. w branży farmaceutycznej). Dane te mogą być archiwizowane i później wykorzystywane przy analizie kosztów produkcji, identyfikacji źródeł błędów czy optymalizacji procesów.

Bobst MASTER DM5 jest też przygotowany do pracy w modelu, w którym część decyzji podejmowana jest półautomatycznie przez systemy analizy danych. Na podstawie historii zleceń i ich parametrów możliwe jest np. wskazanie optymalnej prędkości druku, rodzaju rastra czy preferowanych ustawień dla konkretnego podłoża. Takie podejście wpisuje się w trend Przemysłu 4.0, w którym produkcja staje się coraz bardziej oparta na analizie danych i predykcji.

Nie bez znaczenia pozostaje integracja z systemami zdalnego serwisu. MASTER DM5 może być monitorowany przez specjalistów producenta, którzy analizują jego pracę w czasie rzeczywistym. Umożliwia to szybkie diagnozowanie problemów, przeprowadzanie aktualizacji oprogramowania czy rekomendowanie zmian w konfiguracji. W efekcie skraca się czas przestojów, a maszyna może pracować z większą przewidywalnością.

Aspekty jakościowe i kontrola nadruku

Jakość nadruku to jeden z najważniejszych parametrów dla każdej maszyny etykietowej, a w przypadku hybrydowego systemu takiego jak MASTER DM5 ma ona szczególne znaczenie. Połączenie druku fleksograficznego i cyfrowego wymaga idealnego dopasowania parametrów obu procesów, aby całość projektu wyglądała spójnie, bez widocznych różnic w gładkości, nasyceniu barwy czy połysku.

Cyfrowa sekcja inkjet UV w MASTER DM5 pracuje z wysoką rozdzielczością, co pozwala uzyskać bardzo dobre odwzorowanie detali, ostrych krawędzi i małego tekstu. Jest to kluczowe w przypadku etykiet farmaceutycznych czy kosmetycznych, gdzie dużo informacji musi zmieścić się na ograniczonej powierzchni. Druk cyfrowy daje też większą swobodę w korzystaniu z przejść tonalnych, gradientów i efektów fotograficznych, które są trudniejsze do uzyskania w klasycznym flexo.

W celu utrzymania wysokiej jakości stosuje się rozbudowane systemy kontroli wizyjnej. Kamery wysokiej rozdzielczości porównują aktualny nadruk z wzorcem referencyjnym, wykrywając odchylenia w kolorze, brakujące elementy, przesunięcia czy powtarzające się defekty wynikające np. z uszkodzonych dysz w głowicach. System może automatycznie oznaczać defektowe fragmenty wstęgi, a w niektórych konfiguracjach – dynamicznie korygować parametry druku.

Oprócz bieżącej kontroli jakości, ważne jest również długoterminowe zarządzanie barwą. Drukarnie wykorzystujące MASTER DM5 zazwyczaj wdrażają rozbudowane procedury profilowania kolorystycznego, oparte na spektrofotometrach i zaawansowanych profilach ICC. Pozwala to utrzymać spójność kolorystyczną między różnymi zleceniami, a także między różnymi maszynami w drukarni (np. między hybrydą a klasycznym flexo). Dla dużych marek, które wymagają precyzyjnego trzymania się określonych odcieni kolorów firmowych, jest to kwestia strategiczna.

Jakość nadruku ma również wymiar funkcjonalny. W przypadku etykiet zawierających kody kreskowe, DataMatrix czy QR, nadruk musi spełniać normy czytelności określone przez standardy branżowe. MASTER DM5, dzięki precyzji druku cyfrowego i stabilności transportu wstęgi, umożliwia uzyskanie wysokiej klasy kodów, co minimalizuje problemy na dalszych etapach łańcucha dostaw – przy skanowaniu w magazynach, centrach logistycznych i punktach sprzedaży.

Rola MASTER DM5 w strategii rozwoju drukarni etykietowej

Inwestycja w maszynę klasy Bobst MASTER DM5 często jest elementem szerszej strategii rozwoju drukarni. Hybrydowy system może pełnić kilka ról: od maszyny głównej do obsługi zleceń krótkoseryjnych, przez wsparcie dla działu marketingu klienta (np. kampanie personalizowane), po kluczowy element transformacji cyfrowej całej produkcji.

Drukarnie, które wcześniej opierały się głównie na technologiach analogowych, dzięki MASTER DM5 zyskują możliwość wejścia w segment zleceń wielowersyjnych bez gwałtownego wzrostu kosztów przygotowalni. Zamiast wykonywać kilkanaście form fleksograficznych dla każdej wersji językowej, druk cyfrowy pozwala zmieniać treść „w locie”. Ma to znaczenie zwłaszcza w przypadku rynków wielojęzycznych, eksportu czy częstych zmian legislacyjnych wymagających aktualizacji treści na etykietach.

Maszyna hybrydowa staje się również narzędziem wzmacniającym relację drukarnia–klient. Możliwość szybkiego prototypowania, wprowadzania wersji limitowanych, krótkich serii testowych czy kampanii z personalizowanymi treściami pozwala klientom końcowym eksperymentować z komunikacją wizualną. Z punktu widzenia drukarni to szansa na świadczenie usług o wyższej wartości dodanej, wykraczających poza prostą produkcję etykiet.

W dłuższej perspektywie Bobst MASTER DM5 może też stanowić element dywersyfikacji oferty. Dzięki elastyczności procesu możliwe staje się wejście w nowe segmenty, np. etykiety premium z rozbudowanymi efektami uszlachetniania, krótkie serie etykiet dla lokalnych browarów kraftowych, winiarni czy producentów kosmetyków naturalnych. To nisze, które często wymagają wysokiej jakości i zindywidualizowanego podejścia, ale nie generują bardzo dużych nakładów, co idealnie wpisuje się w profil maszyny hybrydowej.

Z perspektywy zarządczej ważne jest też to, że MASTER DM5 wprowadza drukarnię w obszar bardziej zaawansowanej analityki produkcyjnej. Zbierane dane o czasie narządu, prędkości druku, zużyciu materiałów, liczbie defektów czy przestojów pozwalają optymalizować procesy, porównywać efektywność zmian i podejmować decyzje inwestycyjne oparte na faktach. Tego typu informacje są nieocenione przy planowaniu dalszego rozwoju parku maszynowego i budżetowaniu.

Perspektywy rozwoju technologii hybrydowej i miejsce MASTER DM5 na rynku

Rynek druku etykiet podlega dynamicznym zmianom. Klienci oczekują coraz większej personalizacji, krótszych terminów realizacji i możliwości szybkiego wprowadzania zmian w grafice. Jednocześnie rośnie presja na redukcję kosztów oraz wdrażanie rozwiązań przyjaznych środowisku. W tym kontekście maszyny hybrydowe, takie jak Bobst MASTER DM5, znajdują się w centrum zainteresowania wielu drukarni, które szukają równowagi między elastycznością a wydajnością.

Można spodziewać się, że w kolejnych latach technologia UV inkjet będzie nadal udoskonalana. Rozwijać się będą zarówno same głowice drukujące – oferując wyższe rozdzielczości, większe prędkości i lepszą stabilność – jak i farby UV, które będą dostosowywane do coraz szerszego spektrum podłoży i wymogów regulacyjnych. MASTER DM5, dzięki modułowej konstrukcji i możliwości aktualizacji oprogramowania, jest zaprojektowany tak, aby korzystać z tych postępów bez konieczności całkowitej wymiany maszyny.

Na horyzoncie widać również rozwój narzędzi opartych na sztucznej inteligencji i uczeniu maszynowym, które mogą być coraz mocniej integrowane z systemami sterowania maszyn. Analiza danych z produkcji, wykrywanie wzorców prowadzących do defektów, predykcja awarii elementów eksploatacyjnych – to obszary, w których hybrydowe linie etykietowe będą stopniowo zyskiwać nowe funkcjonalności. Bobst już dziś implementuje rozwiązania klasy Przemysłu 4.0, co sugeruje, że MASTER DM5 będzie ewoluował wraz z tym trendem.

Na rynku widać też rosnące zainteresowanie aspektami ekologicznymi. Drukarnie poszukują sposobów na zmniejszenie ilości odpadu, redukcję zużycia energii i stosowanie bardziej zrównoważonych materiałów. Hybrydowy system, dzięki krótszym narządom, mniejszej liczbie form drukowych i możliwości pracy na cieńszych podłożach, wpisuje się w te oczekiwania. Zastosowanie UV LED dodatkowo ogranicza zużycie energii i emisję ciepła, co pomaga w budowaniu „zielonego” wizerunku firmy.

Pozycja Bobst MASTER DM5 na rynku maszyn drukarskich do etykiet jest rezultatem zarówno parametrów technicznych, jak i doświadczenia producenta w segmencie opakowaniowym. Bobst, mając silną pozycję w dziedzinie maszyn do przetwórstwa kartonu i tektury, przeniósł swoje know-how na grunt etykiet i opakowań giętkich. MASTER DM5 jest reprezentantem tej filozofii: zintegrowane, modułowe rozwiązanie, zdolne do pracy w najbardziej wymagających warunkach produkcyjnych.

Maszyny hybrydowe nie zastąpią całkowicie ani klasycznego flexo, ani w pełni cyfrowych systemów inkjetowych, ale stają się kluczowym ogniwem szerszego ekosystemu. W wielu drukarniach to właśnie one przejmują najbardziej skomplikowane zlecenia, łączące krótkie serie, wysokie wymagania jakościowe i rozbudowane wersjonowanie. W tym sensie Bobst MASTER DM5 nie jest jedynie nowym typem maszyny, lecz narzędziem, które współtworzy nowy model pracy drukarni etykietowej, opartej na elastyczności, automatyzacji i zaawansowanej analizie danych.