Maszyny serii Shinohara 92 należą do najbardziej charakterystycznych japońskich konstrukcji w segmencie wielkoformatowego druku offsetowego. Łączą stosunkowo kompaktową budowę z dużym formatem arkusza, oferując drukarniom możliwość realizacji rozbudowanych zleceń opakowaniowych, reklamowych i akcydensowych przy zachowaniu wysokiej jakości i powtarzalności kolorystycznej. Ich obecność w zakładach poligraficznych w Polsce i Europie jest dobrze zauważalna – szczególnie tam, gdzie liczy się elastyczność konfiguracji, stabilność pracy i korzystny stosunek kosztów eksploatacji do uzyskiwanej wydajności.

Charakterystyka techniczna serii Shinohara 92

Seria Shinohara 92 to offsetowe maszyny arkuszowe formatu około 640 × 920 mm, przeznaczone przede wszystkim do zadruku kartonu, tektury litej oraz papierów powlekanych i niepowlekanych średniej i większej gramatury. W zależności od konfiguracji spotyka się wersje od dwukolorowych po ośmio- i więcej kolorowe, często wyposażone w wieżę lakierującą oraz rozbudowane systemy suszenia.

Jedną z kluczowych cech serii 92 jest duża uniwersalność pod względem obsługiwanych podłoży. Możliwość pracy na gramaturach od ok. 80 g/m² do 600 g/m² (w zależności od konkretnego modelu) sprawia, że te maszyny są interesującym wyborem dla drukarń łączących produkcję akcydensową z opakowaniową. Maksymalny format arkusza pozwala na efektywną impozycję dla pudełek składanych, etykiet, teczek ofertowych oraz wielostronicowych publikacji klejonych czy szytych.

W konstrukcji zespołów drukujących zastosowano klasyczny układ offsetowy: cylinder płytowy, cylinder pośredni (obciągowy) i cylinder dociskowy. Zespół farbowy składa się z wielu wałków rozprowadzających i docierających, zapewniających stabilną warstwę farby na płycie nawet przy długich przebiegach i dużych prędkościach. Rozwiązania te są dobrze znane drukarzom, co ułatwia wdrożenie operatorów z doświadczeniem na innych maszynach offsetowych.

Istotnym elementem jest także system nawilżania, zaprojektowany tak, aby minimalizować ryzyko emulgacji farby, ghostingu oraz innych typowych problemów offsetu. W nowszych egzemplarzach spotyka się systemy hybrydowe, umożliwiające pracę zarówno w konfiguracji klasycznej (z alkoholem izopropylowym), jak i w trybie zredukowanego IPA lub near-zero IPA. Ma to znaczenie ekologiczne oraz ekonomiczne, bo zużycie alkoholu przekłada się bezpośrednio na koszty i warunki pracy w drukarni.

Shinohara 92 oferuje również rozbudowane systemy kontroli i wspomagania procesu. W zależności od wersji można spotkać:

• automatyczną regulację prowadzenia i łapek gripperów,
• system szybkiej wymiany płyt offsetowych,
• układy kontroli nasycenia farb na podstawie pasków kontrolnych,
• urządzenia do pomiaru densytometrycznego inline lub near-line,
• współpracę z systemami CTP i workflow prepress poprzez standardy CIP3/CIP4.

W praktyce przekłada się to na redukcję czasu narządów, mniejszą ilość makulatury i lepszą powtarzalność kolorystyczną między zleceniami oraz w ramach tej samej kampanii drukarskiej realizowanej w różnych terminach.

Zastosowania i obszary pracy maszyn Shinohara 92

Wielkoformatowy offset arkuszowy z serii 92 znajduje szczególnie szerokie zastosowanie w branży opakowaniowej. Format 92 doskonale sprawdza się przy produkcji opakowań składanych z kartonu, pudełek jednostkowych i zbiorczych, opakowań dla sektora spożywczego, kosmetycznego, farmaceutycznego oraz technicznego. Możliwość pracy na grubych kartonach oraz stosowanie lakierów dyspersyjnych, UV czy mieszanych pozwala na tworzenie opakowań atrakcyjnych wizualnie i odpornych na ścieranie.

Drugim istotnym obszarem zastosowań jest produkcja materiałów reklamowych i POS (point of sale). Na Shinoharze 92 drukuje się plakaty średniego i większego formatu, displaye, wobblery, standy kartonowe, ekspozytory półkowe i różnego typu elementy wspomagające sprzedaż. Tu dużą rolę odgrywa możliwość druku na sztywnych podłożach przy zachowaniu wysokiej jakości pasowania kolorów oraz stabilności druku na całej szerokości arkusza.

Maszyny z tej serii spotyka się także w drukarniach akcydensowych o dużej skali działania, gdzie ważne jest łączenie różnorodnych typów zleceń. Produkcja katalogów, okładek książkowych, teczek, segregatorów okleinowanych, kalendarzy planszowych i ściennych – wszystkie te prace można efektywnie realizować przy wykorzystaniu formatu 92. W wielu zakładach Shinohara pełni funkcję uniwersalnej maszyny do zadań specjalnych: tam, gdzie format B2 okazuje się niewystarczający, a format jeszcze większy (np. 102/105) byłby nieopłacalny.

Shinohara 92 można spotkać zarówno w dużych zakładach opakowaniowych, jak i w średnich drukarniach rodzinnych, które rozwinęły się w kierunku produkcji na eksport czy obsługi sieci handlowych. Japońskie pochodzenie maszyn często kojarzone jest z wysoką kulturą pracy mechaniki, co sprzyja wykorzystaniu ich w środowiskach o dużej intensywności produkcji. Tam, gdzie maszyna ma pracować w cyklu trzyzmianowym, liczy się niezawodność, łatwość serwisowania i dostępność części zamiennych.

W praktyce wiele egzemplarzy serii 92 trafia na rynek jako maszyny używane, importowane z Japonii, Niemiec czy innych krajów Europy Zachodniej. Są one chętnie kupowane przez drukarnie, które chcą wejść w segment opakowań bez inwestowania w zupełnie nowe, najdroższe rozwiązania. W takich warunkach szczególnie ważne staje się prawidłowe przygotowanie maszyny: remont generalny, wymiana zużytych elementów, kalibracja systemów automatyki oraz dopasowanie jej do lokalnych warunków produkcyjnych.

W drukarniach specjalizujących się w krótszych seriach i częstych zmianach asortymentu Shinohara 92 wykorzystywana jest jako maszyna do szybkich narządów, szczególnie w konfiguracjach z rozbudowaną automatyką. Integracja z prepress pozwala na wczytywanie danych o dawkach farbowych bezpośrednio z plików CIP3, co radykalnie skraca etap doboru kolorów przy pierwszym uruchomieniu nakładu. Dzięki temu możliwe jest przejście od jednego zlecenia do kolejnego w stosunkowo krótkim czasie, zachowując wysoką powtarzalność jakościową.

Warto wspomnieć także o specjalistycznych zastosowaniach, takich jak drukowanie gier planszowych, kart kolekcjonerskich, arkuszy do wycinania czy innych produktów wymagających precyzyjnego pasowania oraz intensywnych, nasyconych kolorów. Duża przestrzeń robocza i stabilność transportu arkusza pozwala na drukowanie układów, które później trafiają na sztance o dużej gęstości wykrojów.

Budowa, ergonomia i rozwiązania konstrukcyjne

Shinohara 92, jak większość nowoczesnych maszyn arkuszowych, składa się z kilku podstawowych sekcji: podajnika, zespołów drukujących, ewentualnej wieży lakierującej, sekcji suszenia oraz wykładania. Każda z tych sekcji ma znaczenie dla jakości druku i wydajności produkcji, a japoński producent zwracał uwagę na dopracowanie detali, które z perspektywy operatora bywają kluczowe.

Podajnik arkuszy wyposażony jest w system separacji pneumatycznej oraz regulowane łapki czołowe i boczne, umożliwiające precyzyjne ustawienie pozycji arkusza przed wejściem do pierwszego zespołu. Dokładność rejestracji na tym etapie decyduje o późniejszym pasowaniu kolorów, szczególnie przy większej liczbie zespołów drukujących. Istotne jest także zabezpieczenie przed podwójnym pobieraniem arkuszy oraz czujniki wykrywające brak podłoża, co przekłada się na bezpieczeństwo eksploatacji.

Zespoły drukujące w serii 92 projektowano z myślą o stabilnym docisku i ochronie obciągów przed uszkodzeniami. Dzięki odpowiedniemu doborowi średnic cylindrów i ich rozmieszczeniu minimalizuje się wibracje oraz ryzyko przesuwu arkusza podczas przejścia przez kolejne wieże drukujące. W praktyce przekłada się to na stabilny register nawet przy prędkościach bliskich maksymalnym możliwościom maszyny.

Ergonomia obsługi to kolejny atut. Stanowisko operatora jest z reguły zaprojektowane tak, aby ułatwiać dostęp do wszystkich newralgicznych punktów: skrzyń farbowych, elementów nawilżania, sekcji nadającej i wykładającej. Pulpit sterowniczy pozwala na bieżące monitorowanie parametrów pracy, a w nowszych konfiguracjach – na zapisywanie ustawień dla konkretnych zleceń, co upraszcza ponowne drukowanie podobnych prac w przyszłości.

W wielu wersjach serii 92 stosuje się również systemy automatycznego mycia obciągów i wałków farbowych. Skraca to czas potrzebny na przejście między kolorystykami, a także wpływa na utrzymanie stabilnej jakości druku, gdyż czyste elementy farbowe i nawilżające lepiej reagują na drobne korekty podczas pracy. Z perspektywy ekonomicznej automat myjący pozwala ograniczyć zużycie środków chemicznych i ścierek, choć wymaga on odpowiedniej konserwacji i regularnego serwisu.

Wieża lakierująca, jeśli jest obecna, otwiera dodatkowe możliwości uszlachetniania. Lakier dyspersyjny nakładany jest zwykle przy użyciu wałka rastrowego, co pozwala na równomierne rozprowadzenie warstwy ochronnej lub efektowej na całej powierzchni arkusza. W przypadku zastosowań premium można używać lakierów o podwyższonym połysku, efektów mat/błysk oraz lakierów z dodatkami specjalnymi. Dla wielu drukarń opakowaniowych to właśnie lakierowanie inline jest jednym z głównych argumentów przemawiających za inwestycją w maszynę tej klasy.

Sekcja wykładania musi radzić sobie z dużą ilością arkuszy schodzących z prędkości roboczej, często przy znacznym przyroście objętości wynikającej z grubej warstwy farby i lakieru. Odpowiednio zaprojektowane łapki, prowadnice powietrzne i systemy antystatyczne zmniejszają ryzyko zarysowań, offsetowania i innych wad powierzchniowych. Możliwość regulacji wysokości stosu, prędkości taśm oraz parametrów nadmuchu umożliwia dopracowanie procesu w zależności od rodzaju produkowanego asortymentu.

Zalety użytkowania Shinohara 92 w drukarni

Jedną z najważniejszych zalet Shinohary 92 jest korzystny stosunek możliwości produkcyjnych do kosztów inwestycji. Na rynku maszyn używanych seria ta uchodzi za rozwiązanie, które pozwala wejść w segment średnio- i wielkoformatowego druku offsetowego bez konieczności ponoszenia wydatków typowych dla najnowszych konstrukcji zachodnich producentów. Dla wielu drukarń jest to sposób na rozbudowę parku maszynowego z ograniczonym budżetem, przy jednoczesnym zachowaniu wysokiej jakości druku.

Kolejnym plusem jest dobra jakość wykonania mechanicznego. Japońskie maszyny są cenione za precyzję spasowania elementów, solidne materiały i przemyślane rozwiązania konstrukcyjne. Dzięki temu, nawet po wielu latach eksploatacji, Shinohara 92 potrafi utrzymywać przyzwoitą dokładność pasowania oraz stabilność pracy na wysokich prędkościach. Odpowiednia konserwacja i regularny serwis pozwalają wydłużyć jej żywotność do kilkudziesięciu tysięcy godzin pracy.

Na uwagę zasługuje także stosunkowo prosta, choć nowoczesna elektronika sterująca. W porównaniu z najbardziej zaawansowanymi systemami znanych marek europejskich, układy automatyki w Shinoharze bywają mniej skomplikowane, co z jednej strony ogranicza zakres dostępnych funkcji, ale z drugiej – upraszcza diagnozowanie usterek i obniża koszty potencjalnych napraw. Dla wielu zakładów kluczowa jest możliwość przeprowadzenia części prac serwisowych we własnym zakresie.

Dobre dopasowanie do produkcji opakowaniowej to kolejny argument. Możliwość stosowania grubych kartonów, pracy z lakierem, a także różnorodność konfiguracji (liczba zespołów, opcje suszenia, rozbudowa systemów kontroli) sprawiają, że Shinohara 92 jest elastyczną platformą, którą można dostosować do konkretnych potrzeb. W połączeniu z precyzyjnym pasowaniem i stabilnym prowadzeniem arkusza daje to solidne podstawy do uzyskania wysokiej jakości gotowych opakowań.

Nie bez znaczenia jest też komfort pracy operatorów. Przejrzysty układ pulpitów, ergonomicznie rozmieszczone elementy obsługowe, możliwość zapisywania parametrów dla powtarzających się prac – wszystko to skraca czas nauki obsługi i zmniejsza ryzyko błędów ludzkich. W drukarniach, gdzie rotacja personelu jest wysoka, łatwość wdrożenia nowych drukarzy staje się czynnikiem wymiernie wpływającym na wydajność.

Warto podkreślić, że Shinohara 92 dobrze wpisuje się w realia wielu drukarń przechodzących z produkcji stricte akcydensowej do bardziej specjalistycznej produkcji opakowaniowej. Możliwość rozpoczęcia od prostszej konfiguracji i stopniowego rozbudowywania parku maszynowego pozwala na kontrolowany rozwój, bez skokowego zwiększania kosztów stałych. Dodatkową zaletą jest dostępność na rynku części zamiennych i materiałów eksploatacyjnych kompatybilnych z tą serią.

Wady i ograniczenia maszyn Shinohara 92

Mimo licznych zalet, Shinohara 92 nie jest pozbawiona ograniczeń. Pierwszym z nich jest wiek wielu egzemplarzy dostępnych na rynku. Znaczna część maszyn oferowanych jako używane została wyprodukowana kilkanaście lub nawet ponad dwadzieścia lat temu. Oznacza to konieczność dokładnej weryfikacji stanu technicznego, sprawdzenia historii serwisowej oraz realnych przebiegów roboczogodzin. Egzemplarze zaniedbane mogą wymagać kosztownych remontów, szczególnie w obrębie układów napędowych, łożysk i zespołów farbowych.

Kolejnym ograniczeniem jest mniejsza niż w najnowszych konstrukcjach liczba zaawansowanych funkcji automatyzacji. O ile dostępne są systemy szybkiej wymiany płyt czy automatycznego mycia, to jednak możliwości integracji inline z zaawansowanymi systemami pomiaru koloru, spektrofotometrią i automatycznym sterowaniem dawkami farbowymi bywają ograniczone. Drukarnie nastawione na ekstremalne skracanie narządów i maksymalną automatyzację mogą odczuwać różnicę w porównaniu z najnowszymi maszynami klasy premium.

Warto również wspomnieć o kwestii serwisu fabrycznego i dostępności autoryzowanych techników. W niektórych regionach Europy sieć wsparcia Shinohary nie jest tak rozbudowana jak w przypadku największych producentów niemieckich czy szwajcarskich. Oznacza to, że część napraw będzie opierać się na niezależnych serwisantach lub własnym dziale utrzymania ruchu, co wymaga odpowiedniej wiedzy i zaplecza technicznego po stronie drukarni.

Starsze układy elektroniczne i sterujące mogą być podatniejsze na awarie związane z wiekiem komponentów – kondensatorów, złącz, kabli sygnałowych. W przypadku konieczności wymiany całych modułów sterowania bywa, że trzeba sięgać po części regenerowane lub zamienniki, co wydłuża czas naprawy. Drukarnia musi mieć świadomość, że utrzymanie starszej maszyny w pełnej sprawności wymaga proaktywnego podejścia do przeglądów i profilaktyki.

Nie bez znaczenia jest także fakt, że Shinohara 92, mimo dobrych parametrów, nie zawsze osiąga prędkości drukowania porównywalne z najnowszymi konstrukcjami czołowych producentów. Różnice te są szczególnie widoczne przy produkcji bardzo długich serii, gdzie każda dodatkowa tysiącarkuszowa prędkość ma znaczenie ekonomiczne. Dla części drukarń może to być czynnik determinujący wybór innej technologii, zwłaszcza gdy profil produkcji zakłada głównie duże nakłady jednorodnych prac.

Ostatnim z istotnych ograniczeń bywa poziom integracji z najnowszymi rozwiązaniami workflow i systemami zarządzania produkcją (MIS/ERP). Choć Shinohara 92 potrafi współpracować ze standardami CIP3/CIP4, to jednak głębokie zautomatyzowanie przepływu danych – od przyjęcia zlecenia, przez prepress, aż po raportowanie produkcyjne – może wymagać dodatkowych prac programistycznych i dopasowania środowiska informatycznego drukarni.

Eksploatacja, przygotowanie do produkcji i kontrola jakości

Utrzymanie Shinohary 92 w dobrej kondycji technicznej wymaga konsekwentnego przestrzegania procedur eksploatacyjnych. Codzienne przeglądy stanowiskowe – kontrola poziomu oleju, czystości układów nawilżania, stanu obciągów i rolek farbowych – mają kluczowe znaczenie dla stabilności procesu. Regularne smarowanie, wymiana filtrów, dokładne czyszczenie sekcji podawania i wykładania przekładają się na mniejszą liczbę nieplanowanych przestojów.

Przygotowanie maszyny do nowego zlecenia zaczyna się od odpowiedniej konfiguracji zespołów drukujących. Operator, korzystając z danych z prepress, ustawia dawki farb w kasetach oraz parametry nawilżania. W maszynach wyposażonych w funkcje wstępnego ustawienia skrzyń farbowych realizuje się to na podstawie plików CIP, co skraca czas pierwszych odbitek próbnych. Następnie dobiera się odpowiednie podłoże, uwzględniając gramaturę, sztywność oraz sposób transportu w maszynie.

Ważnym elementem jest kontrola warstwy farby i równomierności pokrycia na całej szerokości arkusza. Wykorzystuje się do tego densytometry i kolorymetry, zarówno w trybie offline, jak i – jeśli to możliwe – inline. Systematyczna kontrola pasków kontrolnych pozwala wykrywać odchylenia w gęstości optycznej farb, problemach z balansowaniem farba–woda, a także zróżnicowanie nasycenia pomiędzy lewą a prawą stroną arkusza.

W przypadku produkcji opakowań szczególnie istotna jest powtarzalność kolorystyczna między nakładami i seriami. Shinohara 92, dzięki stabilnemu systemowi farbowemu i nawilżającemu, dobrze radzi sobie z utrzymaniem stałych wartości densytometrycznych przy dłuższych przebiegach. Jednak wymaga to od operatora konsekwentnego pilnowania temperatury w hali, lepkości farb, stanu roztworu nawilżającego oraz czystości wałków.

Proces uszlachetniania, szczególnie lakierowanie, wymaga dodatkowej uwagi. Należy dobrać odpowiedni typ lakieru, gęstość, prędkość obrotową wałka rastrowego i parametry suszenia. Błędne nastawy mogą prowadzić do zbyt grubych warstw, problemów z blokowaniem arkuszy na stosie, a nawet do pęknięć lakieru w miejscach zagięć podczas późniejszego bigowania i składania. Operator Shinohary musi więc rozumieć nie tylko sam proces druku, ale i cały łańcuch technologiczny, którego druk jest początkiem.

Kontrola jakości w trakcie produkcji obejmuje również monitoring pasowania kolorów względem siebie i względem wykrojników. Przy produkcji opakowań wykrojnikowych tolerancje są zwykle bardzo rygorystyczne, dlatego ważne jest utrzymanie stałych warunków pracy maszyny i minimalizacja wahań wymiarowych podłoża. Właściwie ustawione temperatury suszenia i warunki magazynowania papieru oraz kartonu pomagają utrzymać stabilność wymiarów arkusza.

Nie można pominąć kwestii bezpieczeństwa i higieny pracy. Obsługa wielkoformatowej maszyny offsetowej wymaga odpowiednich procedur: blokad przy pracach konserwacyjnych, poprawnego zabezpieczania ruchomych elementów, stosowania środków ochrony osobistej. W Shinoharze 92 przewidziano mechaniczne i elektroniczne zabezpieczenia, jednak ich skuteczność zależy od tego, czy załoga korzysta z nich zgodnie z zaleceniami producenta.

Znaczenie serii Shinohara 92 dla rynku poligraficznego

Obecność maszyn Shinohara 92 w drukarniach wpływa na strukturę oferty i możliwości konkurowania na rynku krajowym i międzynarodowym. Dla wielu zakładów była to pierwsza poważna inwestycja w segment opakowań kartonowych, umożliwiająca przejście od prostej produkcji akcydensowej do bardziej wymagających zleceń o wyższej wartości dodanej. Dzięki temu drukarnie mogły rozszerzać portfolio klientów o branże spożywczą, farmaceutyczną czy kosmetyczną.

W Polsce i innych krajach regionu maszyny tej serii pojawiały się często jako import z rynku wtórnego, co sprzyjało dynamicznemu rozwojowi mniejszych i średnich zakładów. Możliwość zakupu sprawdzonej technologii offsetowej w rozsądnej cenie inwestycyjnej pozwoliła wielu firmom na zbudowanie konkurencyjnej pozycji bez konieczności zaciągania nadmiernych zobowiązań finansowych. Działanie to nierzadko okazywało się właściwą strategią w warunkach zmiennej koniunktury gospodarczej.

Shinohara 92 przyczyniła się także do popularyzacji wielkoformatowego offsetu arkuszowego jako narzędzia do produkcji różnorodnych prac. Drukarnie, które wcześniej koncentrowały się na formatach B2 i mniejszych, otrzymały możliwość realizacji większych plakatów, rozbudowanych layoutów reklamowych czy złożonych opakowań na jednym arkuszu. Przełożyło się to na efektywniejszą impozycję, redukcję ilości odpadów i skrócenie czasu potrzebnego na obróbkę introligatorską.

W kontekście zmian technologicznych, takich jak rosnące znaczenie druku cyfrowego, Shinohara 92 nadal zachowuje istotną rolę w produkcji średnich i dużych nakładów. Podczas gdy druk cyfrowy zyskuje przewagę przy personalizacji i krótkich seriach, klasyczny offset wielkoformatowy pozostaje nie do zastąpienia przy dużej liczbie egzemplarzy, gdzie koszt jednostkowy odgrywa kluczową rolę. Maszyny serii 92 wpisują się w tę logikę, oferując połączenie relatywnie niskich kosztów produkcji z wysoką jakością obrazu.

W miarę starzenia się parku maszynowego na rynku pojawiają się pytania o przyszłość Shinohary 92. Część drukarń decyduje się na wymianę na nowsze konstrukcje, inne – inwestują w gruntowne modernizacje i remonty, aby przedłużyć żywotność posiadanych egzemplarzy. Pojawiają się rozwiązania retrofitowe: wymiana systemów sterowania na nowsze, instalacja dodatkowych modułów pomiarowych, modernizacja układów suszenia. Dzięki temu maszyny te nadal mogą odgrywać istotną rolę w wielu zakładach.

Seria 92 ma również znaczenie szkoleniowe. W wielu szkołach poligraficznych i ośrodkach szkoleniowych wykorzystuje się podobne konstrukcje do nauki podstaw druku offsetowego. Znajomość ich budowy, zasad działania i obsługi daje przyszłym drukarzom solidne podstawy do pracy zarówno na starszych, jak i na nowszych maszynach różnych producentów. W tym sensie Shinohara 92 spełnia funkcję swoistego pomostu między klasyczną a nowoczesną poligrafią.

Z perspektywy całego rynku poligraficznego maszyny te można postrzegać jako element stabilizujący – zapewniający produkcyjną „bazę”, na której drukarnie budują bardziej zaawansowane usługi, takie jak projektowanie opakowań, prototypowanie, personalizacja elementów dodatkowych, logistyka just-in-time czy magazynowanie dla klientów. Bez solidnego, przewidywalnego zaplecza drukującego trudno byłoby rozwijać te dodatkowe obszary działalności.

Podsumowując znaczenie Shinohary 92, należy podkreślić, że jej rola wykracza poza same parametry techniczne. To maszyna, która pozwoliła wielu firmom wejść na wyższy poziom jakości i skali produkcji, a jednocześnie utrzymać kontrolę nad kosztami. Łącząc niezawodność, elastyczność i przyzwoitą automatyzację, seria 92 na trwałe wpisała się w krajobraz drukarń specjalizujących się w druku opakowań i materiałów reklamowych, stając się jednym z rozpoznawalnych symboli japońskiej myśli inżynierskiej w poligrafii.