Profesjonalne przygotowanie pliku do druku w drukarni wymaga uwzględnienia wielu czynników technicznych i estetycznych. Solidne opanowanie zagadnień związanych z formatami plików, przestrzenią barw, marginesami oraz optymalizacją grafiki pozwoli uniknąć kosztownych poprawek oraz opóźnień produkcji. Przed wysłaniem pliku warto zwrócić uwagę na poprawne ustawienia kolorystyczne, wartościowy format i odpowiednią rozdzielczość obrazu. Dzięki temu projekt zostanie wydrukowany w najwyższej jakości, a produkt końcowy spełni oczekiwania zarówno klienta, jak i drukarni.
Formaty plików i zalecane ustawienia
Wybór właściwego formatu pliku to jeden z kluczowych kroków podczas przygotowywania projektu do druku. Najczęściej stosowane typy plików to:
- wektorowe: PDF, AI, EPS – zapewniają
skalowalność bez utraty jakości; - rastrowe: TIFF, JPEG, PNG – odpowiednie dla
fotografii i grafik bitmapowych.
Format PDF pozostaje najbardziej uniwersalny, gdyż może zawierać zarówno elementy wektorowe, jak i bitmapy, a także osadzone czcionki i profile kolorystyczne. Przed eksportem warto upewnić się, że wszystkie czcionki zostały zamienione na krzywe lub osadzone, co eliminuje możliwość nieprawidłowego odwzorowania znaków. W przypadku grafik rastrowych istotna jest odpowiednia rozdzielczość – minimalnie 300 dpi dla druku offsetowego i 150–200 dpi dla druku cyfrowego.
Kompatybilność z systemami druku
Plik powinien być zgodny z oprogramowaniem RIP używanym w drukarni. Warto skonsultować się z dostawcą usług poligraficznych, aby poznać preferowane ustawienia eksportu, np. wersję PDF (PDF/X-1a, PDF/X-3) czy konkretny profil ICC.
Kolorystyka i przestrzeń barw
Kluczowym aspektem jest konwersja obrazu do przestrzeni CMYK, w której pracują maszyny drukarskie. Pliki przygotowane w przestrzeni RGB mogą znacząco różnić się w wydruku, zwłaszcza jaskrawe barwy neonowe lub bardzo nasycone cienie.
- konwersja do CMYK z odpowiednim profilem ICC;
- sprawdzenie koloru pantone (PMS) w razie potrzeby druku specjalnego;
- korekta nasycenia, kontrastu i jasności po przejściu z RGB.
W celu weryfikacji barw zaleca się użycie proof cyfrowego lub druków próbnych (tzw. proof offsetowego). Pozwala to na ocenę odcieni i ewentualne dokorygowanie pliku przed zamówieniem pełnej nakładu.
Przestrzenie barw w praktyce
Niektóre kolory, zwłaszcza intensywne zielenie i żółcie, mogą wymagać użycia atramentów fluorescencyjnych lub lakieru UV. Zawsze konsultuj specyfikację barw z drukarnią, aby uzyskać precyzyjny wynik.
Marginesy, spady i obszary bezpieczeństwa
Prawidłowe ustawienie marginesów i spadów (bleed) jest niezbędne, by uniknąć białych krawędzi na gotowym produkcie:
- spady: min. 3 mm poza format docelowy – elementy tła i grafiki tnącej się przy krawędzi powinny wystawać poza linię cięcia;
- bezpieczny obszar: 5–10 mm od krawędzi – umieszczaj w nim ważne treści i logo, aby nie zostały obcięte;
- linia cięcia: precyzyjne wyznaczenie miejsca, gdzie następuje obcinanie arkusza.
Większość programów graficznych umożliwia definiowanie spadów na etapie tworzenia dokumentu. Warto skorzystać z funkcji „spad” lub „bleed”, aby uniknąć ręcznych korekt i pomyłek.
Typowe błędy dotyczące marginesów
Najczęściej spotykane to zbyt mały spad (1–2 mm), brak bezpiecznej strefy, a także niezaznaczone linie cięcia. Te niedopatrzenia prowadzą do dodatkowych kosztów oraz wydłużenia realizacji zlecenia.
Optymalizacja grafiki i zarządzanie czcionkami
Przed wysłaniem pliku do drukarni warto zoptymalizować każdy element graficzny:
- sprawdzenie rozdzielczości obrazów: minimum 300 dpi dla materiałów offsetowych;
- kompresja bezstratna (TIFF LZW) lub kontrolowana (JPEG przy wysokiej jakości);
- wygładzenie krawędzi i maski alfa w grafikach z przejściami tonalnymi.
Szczególną uwagę zwróć na czcionki – jeśli nie możesz osadzić ich w pliku, przekształć tekst na krzywe. Dzięki temu unikniesz problemów z zamianą fontów podczas druku.
Przygotowanie do druku cyfrowego i offsetowego
Różne technologie druku mają odrębne wymagania. Druk cyfrowy toleruje mniejszą rozdzielczość (150–200 dpi), natomiast offset wymaga najwyższej jakości plików. Przed zleceniem produkcji ustal z drukarnią preferowane parametry i standardy kontroli jakości.
